Haftanın tarihine bakış
Cumhuriyet'in Kurucusu Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, 16 Mayıs 1919'da "Bandırma" vapuruyla işgal altındaki İstanbul'dan yola çıkarak, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a ayak bastı ve kurtuluş mücadelesinin meşalesini yaktı - 19 Mayıs, 20 Haziran 1938'de "Gençlik ve Spor Bayramı" adı ile milli bayramlar arasında yer aldı - Türkiye, 2023 mayıs ayında, 5 yıl boyunca görev yapacak cumhurbaşkanı ile parlamento üyelerini seçmek için sandık başına gitti, ilk turda cumhurbaşkanı adaylarının yeterli çoğunluğu alamaması nedeniyle Türkiye tarihinde ilk kez cumhurbaşkanı seçimi için ikinci tur oylama yapıldı
Cumhuriyet'in Kurucusu Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak kurtuluş mücadelesinin meşalesini yaktı.
Mustafa Kemal Paşa, Mondros Mütarekesi'nin 30 Ekim 1918'de imzalanmasından sonra Yıldırım Orduları Grup Komutanlığından 3 Kasım 1918'de İstanbul'a döndü. Samsun'a gidinceye kadar 6 ay İstanbul'da kalan Mustafa Kemal, birçok temasta bulundu.
Mustafa Kemal, kendi deyimiyle Kendisini İstanbul'dan uzaklaştırmak ve Anadolu dağlarında çürütmek isteyenlerce 9. Ordu Müfettişliği ile görevlendirildi ancak müfettişliği kabul ederken görevinin geniş yetkilerle donatılmasını sağladı.
İzmir'in işgal edildiği 15 Mayıs 1919'da ise Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanlığında Cevat (Çobanlı) ve Fevzi (Çakmak) paşalara, sonra da Babıali'de bazı hükümet üyelerine veda etti. Aynı gün Yıldız Sarayı'nda Padişah Vahdettin tarafından kabul edilen Mustafa Kemal, daha sonra Bandırma Vapuru'nun kaptanı İsmail Hakkı (Durusu) Bey'i Şişli'deki evine çağırarak yolculukla ilgili bilgi aldı.
Mustafa Kemal'i ve beraberindekileri taşıyan Bandırma Vapuru, 16 Mayıs'ta İstanbul'dan yola çıktığında, Kız Kulesi açıklarındayken İtilaf Devletleri denetim görevlilerince vapurda, silah ve kaçak malzeme araması yapıldı. Arama sürerken, kaptan yerinde bulunan Mustafa Kemal'in kararlılığını göstermek amacıyla hareket hazırlıklarını çabuklaştırmasını söylediği kaptana, demir aldırmaya başladı.
Subayların gemiyi terk etmelerinin ardından Karadeniz'e yönelen Bandırma'nın güvertesinde Mustafa Kemal Paşa, yanındakilere şunları söyleyecekti: Bunlar işte böyle yalnız demire, çeliğe, silah kuvvetine dayanırlar. Bildikleri şey yalnız madde! Bunlar hürriyet uğruna ölmeye karar verenlerin kuvvetini anlayamazlar. Biz, Anadolu'ya ne silah ne cephane götürüyoruz. Biz ideali ve imanı götürüyoruz.
Güç koşullar altında süren yolculuktan sonra 19 Mayıs 1919 sabahı Samsun'a ulaşan Mustafa Kemal Paşa ve beraberindekiler, askeri bando eşliğinde halk tarafından sevgiyle karşılandı.
Mustafa Kemal Paşa, yurdun kurtuluş mücadelesini Samsun'a ayak basarak başlatmış oldu. Düşman işgaline karşı bilinçlendirilerek halkın Kuvayımilliye'ye destek olması sağlandı. 11 Ekim 1922'de Mudanya Mütarekesi imzalanana kadar Türk Kurtuluş Savaşı devam etti.
Mustafa Kemal Atatürk'ün isteği doğrultusunda 20 Haziran 1938 tarihli kanunla Gençlik ve Spor Bayramı adıyla milli bayramlar arasında yer alan 19 Mayıs, 7 Mart 1981'de Atatürk'ü Anma ibaresi eklenerek Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı oldu, bayramın adı, 1995'te kararnameyle ve bağlacı kaldırılarak Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak değiştirildi.
- Cumhurbaşkanı seçimi için ilk kez ikinci tur oylama yapıldı
Türkiye, 5 yıl boyunca görev yapacak cumhurbaşkanı ile yeni parlamento üyelerini seçmek için 14 Mayıs 2023'te sandık başına gitti.
Cumhur İttifakı'nın adayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Millet İttifakı'nın adayı CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ve Ata İttifakı'nın cumhurbaşkanı adayı Sinan Oğan, 24 siyasi parti ve 151 bağımsız milletvekili adayının yarıştığı seçimde, yurt içinde 60 milyon 721 bin 745 kayıtlı seçmenden 53 milyon 994 bin 49'u oy kullandı, oyların 52 milyon 628 bin 182'si geçerli sayıldı. Yüzde 88,92 ile rekor katılımın gerçekleştiği seçimlere yurt dışında katılım yüzde 53,80 oldu.
İlk sonuçlara göre, hiçbir adayın yeterli çoğunluğu alamadığı cumhurbaşkanı seçiminin ikinci tura kalmasıyla Türkiye tarihinde ilk kez cumhurbaşkanı seçimi için ikinci tur oylama yapıldı.
Milletvekili Genel Seçiminde ise AK Parti, oyların yüzde 35,62'sini alarak sandıktan birinci parti çıktı. Seçim sonucu, AK Parti 268, Yeniden Refah Partisi 5, MHP 50, Yeşil Sol Parti 61, Türkiye İşçi Partisi 4, CHP 169 ve İYİ Parti 43 milletvekili çıkardı.
Belli başlı öteki olaylar şöyle:
13 Mayıs
1915- Çanakkale'de, Binbaşı Ahmet Bey'in komutasındaki Muaveneti Milliye muhribi, Golyak zırhlısını torpilleyerek batırdı.
1919- İzmir'in işgal edileceğine ilişkin Venizelos'un beyannamesi, Aya Fotini Kilisesi'nde Yunan Albayı Mavrudis tarafından yerli Rumlara okundu.
1950- Ereğli Kömür İşletmelerinde Türkiye'nin ilk siyasal grevi yapıldı.
1965- Batı Almanya İsrail'i tanıdı. Karar nedeniyle 9 Arap ülkesi Batı Almanya ile ilişkisini kesti.
1975- Başbakan Süleyman Demirel, Vural Önsel adlı bir kişinin saldırısına uğradı. Demirel'in burun kemiği kırıldı.
1981- Papa II. Jean Paul, Mehmet Ali Ağca tarafından Roma'da vurularak yaralandı.
2000- Ankara Sincan'da tarlaya bırakılmış halde çok miktarda patlayıcı madde ve silah ele geçirildi. Patlayıcı ve silahların, yasa dışı Tevhid (Selam) örgütü mensubu Necdet Yüksel tarafından bırakıldığı belirlendi. Yüksel'in, Ahmet Taner Kışlalı'nın aracına bombayı koyduğunu itiraf ettiği bildirildi.
2011- Güneş enerjisiyle çalışan Solar Impulse adlı prototip uçak, 13 saatlik ilk uluslararası uçuşunun ardından Brüksel'e indi.
2013- Uluslararası Uzay İstasyonu'nun Kanadalı Komutanı Chris Hadfield, uzayda müzik videosu çekerek tarihe geçti.
2015- Vatikan, nihai şekli verilen ancak imzalanması gereken bir anlaşmada Filistin'i resmen devlet olarak tanıdı.
2016- Dünyanın en yaşlı insanı Amerikalı Susannah Mushatt Jones, 116 yaşında hayata veda etti.
2016- Hizbullah'ın en üst düzey komutanı ve Lübnan Başbakanı Refik Hariri suikastının zanlılarından Mustafa Bedreddin, Suriye'de Şam Havalimanı yakınında İsrail tarafından yapıldığı iddia edilen saldırıda öldü.
2016- Frida Kahlo'nun, New York'taki açık artırmada 8 milyon dolara alıcı bulan tablosu, sanatçının şimdiye kadar en yüksek fiyata satılan eseri oldu.
2017- Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi'nin (NASA) Hubble Uzay Teleskobu, dünyadan 500 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan Tavşan Takımyıldızı'nda birbirine yakın geçiş yapan iki galaksinin oluşturduğu ikiz galaksi görüntüsünü kayda geçirdi.
2017- WannaCry adı kullanılarak yapılan küresel siber saldırıdan farklı ülkelerden yüz binlerce bilgisayar etkilendi.
2017- İzmir Buca'dan Anneler Günü gezisi için Marmaris'e gitmek üzere yola çıkan kadınları taşıyan midibüsün Muğla-Marmaris kara yolunda şarampole yuvarlanması sonucu 24 kişi öldü, 10 kişi yaralandı.
2019- MİT operasyonuyla Suriye'den getirilen Reyhanlı saldırısının planlayıcılarından Yusuf Nazik, 53 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
2019- ABD'nin Connecticut eyaletinin New Haven kentinde kundaklanan Diyanet Camisi büyük hasar gördü.
14 Mayıs
1560- Piyale Paşa komutasındaki Osmanlı donanması, Cerbe Deniz Savaşı'nı kazandı.
1839- Askeri hekim yetiştiren Osmanlı öğretim kurumu Mektebi Şahane-i Tıbbiye açıldı. Tanzimat Fermanı'nın getirdiği reform düşüncesinden en çok etkilenen kurumlardan olan Mektebi Şahane-i Tıbbiye, 1909'da, Haydarpaşa'daki binasına (bugünkü Marmara Üniversitesi) taşındı.
1919- İzmir Limanı'nda bulunan İtilaf Devletleri donanması kumandanı Amiral Caltrop, Türk ordusuna İzmir'in Yunanlar tarafından işgal edileceğini bildirdi.
1919- İzmirli yurtseverler, gece Yahudi Maşatlığı'nda toplanarak Reddi İlhak ilkesini kabul etti.
1948- Filistin'de İngiliz egemenliği sona erdi, İsrail bağımsızlığını ilan etti.
1950- 27 yıllık Cumhuriyet Halk Partisi iktidarı son buldu. Demokrat Parti yüzde 53 oyla tek başına iktidara geldi.
1955- Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya, Romanya ve Sovyetler Birliği, yeni bir askeri ittifak içeren Varşova Paktını imzaladı.
1972- Bülent Ecevit, Atatürk ve İnönü'den sonra CHP'nin üçüncü genel başkanı seçildi.
1987- TBMM, Anayasa değişikliğini kabul ederek siyasi yasaklar için referanduma gidilmesi, milletvekili sayısının 450'ye çıkarılması ve seçmen yaşının 20'ye indirilmesini benimsedi.
1998- Atatürk Uluslararası Barış Ödülü, Çankaya Köşkü'nde düzenlenen törenle Prof. Dr. Bernard Lewis'e verildi.
1998- ABD'li şarkıcı, oyuncu ve yönetmen Frank Sinatra 82 yaşında hayata veda etti.
2007- Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu üyeliği de yapan gazeteci yazar Turan Yavuz vefat etti.
2013- Avrupa Yayın Birliğinin düzenlediği Eurovision Şarkı Yarışması'nın puanlama sistemine itiraz eden ve itirazı kabul edilmediği için finallere katılmayacağını açıklayan TRT, 2013 Eurovision Şarkı Yarışması'nın finallerini yayınlamama kararı aldı.
2013- Türkiye'nin IMF'ye olan kredi borcunun son taksitinin transferi yapıldı. Hazine, 412 milyon dolarlık son taksiti ödeyerek Türkiye'nin IMF'ye borcunu kapattı.
2015- Kudüs'ü ziyaret eden ilk Diyanet İşleri Başkanı olan Mehmet Görmez, Mescid-i Aksa'da on binlerce Müslüman'a cuma hutbesi verdi.
2017- Kadınlar Dünya Kulüpler Voleybol Şampiyonasında VakıfBank ikinci kez şampiyon oldu.
2023- Cumhurbaşkanlığı için Cumhur İttifakı'nın adayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Millet İttifakı'nın adayı CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ve Ata İttifakı'nın cumhurbaşkanı adayı Sinan Oğan'ın yarıştığı seçimde hiçbir adayın yeterli çoğunluğu alamaması nedeniyle cumhurbaşkanı seçimi Türkiye tarihinde ilk kez ikinci tura kaldı.
15 Mayıs
1718- Londralı avukat James Puckle, makineli tüfeği icat etti.
1873- Darüşşafaka Lisesi kuruldu.
1919- İtilaf Devletleri desteğindeki Yunanlar İzmir'i işgal etti.
1919- Yunan güçlerine ilk kurşunu atan Hukuku Beşer gazetesi Başyazarı Hasan Tahsin (Osman Nevres) ile Askerlik Şube Başkanı Albay Süleyman Fethi şehit edildi.
1919- Mustafa Kemal Paşa, Bandırma Vapuru ile Samsun'a hareket etmeden önce Yıldız Sarayı Küçük Mabeyn Köşkü'nde Padişah Vahdettin ile görüştü.
1924- Sanayi-i Nefise Mektebi (MSÜ Güzel Sanatlar Akademisi) öğrencileri ilk resim sergilerini İstanbul'da açtı.
1933- Rus yazar Maksim Gorki, İtalya'dan Rusya'ya geçerken İstanbul'a geldi ve Süleymaniye Camisi ile bazı müzeleri gezdi.
1941- Samsun-Ankara arasında, 19 Mayıs dolayısıyla İstiklalin Kurtarıcısı Ebedi Şeften, Koruyucusu Milli Şefe adıyla bayrak yarışı yapılması kararlaştırıldı.
1963- ABD'li astronot L. Gordon Cooper, Mercury-Atlas 8 adlı kapsülle o güne kadar yapılmış en uzun uzay uçuşunu (34 saat 19 dakika) gerçekleştirmek üzere uzaya fırlatıldı.
1966- Washington'da Vietnam Savaşı'nı protesto eden 8 bin kişi, 2 saat boyunca Beyaz Saray çevresinde gösteri yaptı.
1969- Anayasa değişikliğinin Mecliste kabul edilmesiyle eski DP'lilere siyasal haklarını iade etme imkanı tanındı.
1974- Şehit gazeteci Hasan Tahsin adına İzmir Konak Alanı'na dikilen İlk Kurşun Anıtı'nı, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk açtı.
1983- 12 Eylül döneminin ardından demokrasiye geçişte kurulan ilk parti, Milliyetçi Demokrasi Partisi olarak açıklandı.
1990- Vincent Van Gogh'un yapıtı Doktor Gachet'nin Portresi adlı tablo, o güne kadar bir resim için ödenen en yüksek fiyatla 82,5 milyon dolara satıldı.
1992- Şırnak'ın Uludere ilçesi Taşdelen ve Işıkveren sınır jandarma karakollarına saldıran teröristler 27 eri şehit etti. Olaydan sonra düzenlenen operasyonda 100 terörist öldürüldü.
1995- Almanya'da, Türkiye ve Atatürk aleyhinde kampanyalar yürüten ve kendisini halife ilan eden Kara Ses Cemalettin Kaplan öldü.
1996- Gözcü gazetesi yayın hayatına başladı.
1997- Sınır ötesi operasyonunun ilk gününde Sarıkavaklar'da 30 terörist öldürüldü.
1998- Eski başbakanlardan Naim Talu, tedavi gördüğü Amerikan Hastanesinde vefat etti.
2005- Emekli SAT komandosu Namık Ekin, ABD'li Jerry Hall'un 120 saat ile sahip olduğu su altında kalma rekorunu 121 saat 35 dakikayla geliştirerek yeni rekora imza attı.
2007- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Şemdinli davasıyla ilgili sanık astsubaylar Ali Kaya ve Özcan İldeniz hakkındaki 39 yıl 5 ay 10'ar gün hapis cezası kararını ''eksik soruşturma'' gerekçesiyle bozdu. Daire, davanın askeri mahkemede görülmesi gerektiğine karar verdi.
2011- IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn, New York'ta otel odasını temizliğe gelen hizmetçiye cinsel saldırıda bulunmaktan gözaltına alındı.
2012- Uşak'ta beyin ölümü gerçekleşen 19 yaşındaki Tevfik Yılmaz'ın yüzü, Akdeniz Üniversitesinde gerçekleştirilen ameliyatla 34 yaşındaki Turan Çolak'a nakledildi.
2013- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Hrant Dink cinayeti davasında, sanıkların silahlı terör örgütü değil, suç işlemek amacıyla oluşturulan örgüt üyesi olduklarına karar verdi. Tasarlayarak öldürmeye azmettirmek suçundan Yasin Hayal'e verilen ağırlaştırılmış müebbet cezası onandı. Hayal'in silahlı terör örgütü yöneticiliği suçundan verilen beraat kararı ise suç işlemek amacıyla oluşturulan örgütü kurma ve yönetme suçundan ceza verilmesi istemiyle bozuldu.
2015- Blues müziğin kralı olarak anılan Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve gitarist B.B. King, 89 yaşında hayatını kaybetti.
2016- İsveç'in başkenti Stockholm'de 61. Eurovision Şarkı Yarışması'nı, Kırım Tatar sürgününü konu alan 1944 adlı şarkısıyla Kırımlı Tatar sanatçı Jamala kazandı. Jamala, kazandığı zaferle yıllarca saklanan Kırım tarihinin herkes tarafından öğrenildiğini söyledi.
2016- Sinema sanatçısı Oya Aydoğan tedavi gördüğü hastanede 59 yaşında hayatını kaybetti.
2017- ABD Dışişleri Bakanlığı, Beşşar Esed rejiminin Suriye'de Saydnaya Hapishanesinde binlerce insanı öldürdüğü ve öldürülen mahkumların cesetlerini hapishanenin bir bölümünde inşa ettiği fırında yaktığını açıkladı.
16 Mayıs
1717- Voltaire adıyla bilinen yazar François-Marie Arouet, din ve krallık karşıtı yazılarından ötürü Bastille hapishanesine gönderildi.
1888- Gramofonun mucidi Emile Berliner, ABD'nin Philadelphia kentinde geliştirdiği bu aleti tanıttı.
1919- Mustafa Kemal, Samsun'a gitmek üzere Bandırma vapuru ile İstanbul'dan yola çıktı.
1926- Son Osmanlı padişahı VI. Mehmet Vahdettin, İtalya'nın San Remo kentinde vefat etti.
1958- Londra'da besteci Ahmet Adnan Saygun'a Jean Sibelius Ödülü verildi.
1963- Ankara Devlet Tiyatrosunda ilk müzikal sergilendi. Müzikalin adı Öp Beni Kate idi.
1989- Türkçe tangoları seslendiren ilk sanatçı Seyhan Hanım (Oskay) öldü.
1992- Tarihi Galata Köprüsü, köprü altındaki bir lokantada çıkan yangın sonucunda çökerek kullanılamaz hale geldi.
1993- DYP Genel Başkanı, Başbakan Süleyman Demirel, 244 oyla Türkiye'nin 9'uncu Cumhurbaşkanı oldu.
2000- Onuncu Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, TBMM'de ant içerek görevine başladı.
2001- Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı Hava Grubu'na ait CASA tipi askeri uçak, Malatya'da düştü. Kazada bir binbaşı, 3 yüzbaşı, 3 üsteğmen, 16 astsubay, bir uzman çavuş ve 10 er şehit oldu.
2012- Ziraat Türkiye Kupası finalinde Bursaspor'u 4-0 yenerek 5. kez kupanın sahibi olan Fenerbahçe, 29 yıl aradan sonra kupa hasretine son verdi.
2015 - Türk hava sahasını 5 dakika süreyle ihlal eden bir Suriye helikopteri, hava muharebe devriye görevi yapan iki F-16 tarafından etkisiz hale getirildi. Helikopter, Suriye topraklarına düştü.
2017- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında ilk yüz yüze görüşme gerçekleşti. ABD'yi ziyaret eden Erdoğan, Beyaz Saray'da tören kıtası tarafından karşılandı.
2018- ABD'nin ardından Orta Amerika ülkesi Guatemala da büyükelçiliğini Tel Aviv'den Kudüs'e taşıdı.
2023- TFF 3. Lig 1. Grup ekiplerinden, 58 yıllık geçmişe sahip Eskişehirspor, sahasında Entegre Solar Elazığspor'a yenilerek 1965-1966 sezonundan bu yana bulunduğu profesyonel liglere veda etti.
17 Mayıs
1880- Şair, siyaset adamı Ziya Paşa 55 yaşında Adana Valisi iken öldü.
1928- Türkiye Cumhuriyeti Hıfzıssıhha Müessesesi kuruldu.
1952- Öykücü, romancı, siyaset adamı Memduh Şevket Esendal, Ankara'da vefat etti.
1957- Ünlü yazar, eleştirmen Nurullah Ataç, 59 yaşında tedavi gördüğü Ankara Numune Hastanesinde hayatını kaybetti.
1967- İmam hatip okullarını bitirenlere, üniversitelere girme hakkı tanındı.
1971- İsrail'in İstanbul Başkonsolosu Efraim Elrom, 4 terörist tarafından kaçırıldı.
1983- Ankara Bahçelievler'de 8 Ekim 1978'de TİP üyesi 7 kişiyi öldürmekten yargılanan İbrahim Çiftçi ve 8 arkadaşı ile ilgili davada, Haluk Kırcı ve Ahmet Ercüment Gedikli ölüm cezasına çarptırıldı.
1989- Çin'de 1 milyondan fazla gösterici, Tiananmen Meydanı'nda açlık grevi yapan öğrencileri desteklemek amacıyla yürüdü.
1994- Türkiye ekonomisi, 14 yıl aradan sonra yeniden IMF denetimine girdi.
1995- Nasuh Mahruki, Everest'in zirvesine çıkan ilk Türk oldu.
2000- Futbolda 42. UEFA Kupası'nı, Danimarka'nın başkenti Kopenhag'taki finalde İngiltere'nin Arsenal takımını penaltılarla 4-1 yenen Galatasaray kazandı.
2006- Danıştay 2. Dairesine düzenlenen silahlı saldırıda üye Mustafa Yücel Özbilgin hayatını kaybetti, Daire Başkanı Mustafa Birden, üyeler Ayfer Özdemir ve Ayla Gönenç ile Tetkik Hakimi Ahmet Çobanoğlu yaralandı. Saldırıyı gerçekleştirdiği belirtilen İstanbul Barosuna kayıtlı avukat Alparslan Arslan, Danıştay binasından çıkamadan yakalandı.
2010- Zonguldak'taki Karadon maden ocağındaki patlamada göçük altında kalan 30 işçi öldü. 30 işçiden ikisinin cenazesi 18 Ocak 2011'de çıkarılabildi.
2012- Cannes Film Festivali'nde, Fransa'daki Sinema Yönetmen ve Yapımcıları Derneği, Türk yönetmen Nuri Bilge Ceylan'a 2012 Carossee d'or (Altın Fayton) sinema ödülünü verdi.
2016- Nobel ödüllü Prof. Dr. Aziz Sancar'ın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinin girişine yerleştirilen büstü, törenle açıldı.
2017- Resmi Gazete'de yayımlanan Başbakanlık Genelgesi ile 2017, Dilimiz Kimliğimizdir başlığıyla Türk Dili Yılı ilan edildi.
2017- Sabancı suikastı davasında yargılanan tutuklu sanık İsmail Akkol, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
2018- 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'a sunduğu tavsiye ile Ahilik Haftası kutlamalarının Türkiye'de yaygınlaşmasını sağlayan 91 yaşındaki Ahi Baba lakaplı Mustafa Karagüllü yaşamını yitirdi.
2018- ABD Başkanı Donald Trump'ın CIA Direktörlüğüne aday gösterdiği, işkenceci geçmişiyle tartışılan Gina Haspel, Senatodan onay alarak CIA'in ilk kadın direktörü oldu.
2021- MİT operasyonuyla PKK'nın Suriye genel sorumlusu Sofi Nurettin kod isimli terörist, Irak'ın kuzeyinde etkisiz hale getirildi.
2021- Kovid-19 salgınıyla mücadele tedbirleri kapsamında, Türkiye genelinde 29 Nisan Perşembe günü saat 19.00'da başlayan tam kapanma dönemi sona erdi, 1 Haziran Salı günü saat 05.00'e kadar uygulanacak kademeli normalleşme dönemi başladı.
2023- Eski Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, yolsuzlukla yargılandığı telekulak davasında 2 yılı tecilli 3 yıl hapis cezasına mahkum edildi.
18 Mayıs
1804- Napoleon Bonaparte, Fransa İmparatoru ilan edildi.
1898- Şair Faruk Nafiz Çamlıbel, İstanbul'da doğdu.
1929- Sivas'ın Suşehri ilçesindeki 6,1 büyüklüğündeki depremde 64 kişi öldü.
1976- Zonguldak Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanan Yahya Demirel tahliye edildi.
1976- TRT'nin ilk spikerlerinden Zafer Cilasun 37 yaşında Ankara'da vefat etti.
1980- Galatasaraylı ünlü futbolcu Baba Gündüz (Gündüz Kılıç) vefat etti.
1981- TBMM'nin eski başkanlarından Fuat Sirmen öldü.
1996- Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e, İzmit'te İbrahim Gümrükçüoğlu tarafından suikast girişiminde bulunuldu. Demirel, olaydan yara almadan kurtuldu. Koruma Müdürü Şükrü Çukurlu kolundan, bir gazeteci ise ayağından yaralandı.
2000- Doç. Dr. Bahriye Üçok'un katledilmesinde kullanılan pakette tespit edilen parmak izinin, Umut Operasyonu kapsamında yakalanan Ferhan Özmen'e ait olduğu belirlendi.
2003- Türkiye'nin ilk özel rakı fabrikasının temeli, İzmir'in Menderes ilçesi Tekeli beldesinde atıldı.
2006- Danıştay saldırısında ölen 2. Daire Üyesi Mustafa Yücel Özbilgin'in Kocatepe Camisi'ndeki cenaze törenine katılan eski Başbakanlardan Bülent Ecevit, daha sonra gittiği evinde aniden tansiyonu yükselerek fenalaştı ve GATA'ya kaldırıldı. Beyin kanaması geçirdiği belirlenen Ecevit, ameliyat edildi.
2009- ÇYDD Genel Başkanı Prof. Dr. Türkan Saylan, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 74 yaşında vefat etti.
2016- Sri Lanka'da etkili olan şiddetli yağışların yol açtığı sel ve heyelanlarda 92 kişi hayatını kaybetti, 319 bin kişi evinden oldu. Toprak altında kaldığı düşünülen 100 kişiyi arama kurtarma çalışmalarına 13 gün sonra son verildi.
2017- Suriye rejimiyle ilişkisi olan birey ve şirketlere yönelik yaptırım uygulanmasını öngören yasa tasarısı ABD Meclisi'nden geçti.
2018- İslam İşbirliği Teşkilatı, üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla İstanbul Kongre Merkezi'nde toplandı.
2018- Küba'nın başkenti Havana'dan Holguin kentine gitmek üzere havalanan ve 104 yolcu ile 9 mürettebat taşıyan uçağın, Jose Marti Uluslararası Havalimanı'ndan kalktıktan kısa süre sonra düşmesi sonucu 110 kişi öldü, 3 kişi yaralı kurtuldu.
2022- Finlandiya ve İsveç, NATO'ya üye olabilmek için resmi başvuru mektuplarını NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg'e teslim etti.
2023- Kolombiya'da 1 Mayıs'ta 7 kişiyle kaybolan uçağın enkazı bulundu. Uçakta aralarında 11 aylık bebeğin de bulunduğu 4, 9 ve 13 yaşlarındaki çocukların, 17 gün boyunca ormanlık alanda hayatta kaldığı ortaya çıktı.
2023- Yargıtay, Konya'da sokakta şiddete uğrayan kadını kurtarmak isterken saldırgan Özgür Duran'ı bıçaklayıp öldüren Kadir Şeker'e, yeniden yargılama sonucu verilen 10 yıl 10 ay hapis cezasını onadı.
19 Mayıs
1915- Kaymakam rütbesindeki Mustafa Kemal, Arıburnu cephesinde gösterdiği cesaret ve kahramanlık dolayısıyla Miralaylığa terfi etti.
1919- Dokuzuncu Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa, karargahıyla Samsun'a çıkarak Milli Mücadele'yi başlattı.
1924- Musul sorunuyla ilgili Türk-İngiliz heyetleri arasında, Haliç Konferansı diye adlandırılan görüşmeler başladı. 9 Haziran'a kadar süren görüşmelerden sonuç alınamayınca, konu Milletler Cemiyetine götürüldü.
1927- Türkçülük ve halkçılık görüşleriyle tanınan Ahmet Hikmet Müftüoğlu vefat etti.
1935- İngiliz casus Thomas Edward Lawrence (Arabistanlı Lawrence) motosiklet kazasında öldü.
1939- Anadolu Ajansı, 1 Mart 1925'te şirkete dönüştürüldüğünde ilk Yönetim Kurulu Başkanı olan düşünür ve siyasetçi Ahmet Ağaoğlu, 70 yaşında İstanbul'da vefat etti.
1943- Ankara'da Gençlik Parkı törenle açıldı.
1945- Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, 19 Mayıs törenindeki konuşmasında, Harp zamanlarının ihtiyatlı tedbirlere lüzum gösteren darlıkları kalktıkça, memleketin siyaset ve fikir hayatında demokrasi prensipleri daha geniş ölçüde hüküm sürecektir. sözleriyle çok partili düzene geçişin sinyalini verdi.
1975- ABD Senatosu, Türkiye'ye silah ambargosunun kaldırılmasını kararlaştırdı.
1981- Büyük Önder Atatürk'ün Selanik'te doğduğu ev yeniden düzenlenerek Devlet Bakanı İlhan Öztrak tarafından hizmete açıldı. Atatürk'ün AOÇ'deki evinin benzerinin temeli, Başbakan Bülend Ulusu tarafından atıldı.
1986- Atatürk Uluslararası Barış Ödülü'ne değer bulunan eski NATO Genel Sekreteri Josef Luns, ödülünü törenle aldı.
1997- Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü'nü Bosna-Hersek Türk Barış Gücü'ne verdi.
2000- Atatürk Uluslararası Barış Ödülü, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a verildi.
2004- Pop müziği sanatçısı Çetin Alp, 57 yaşında İstanbul'da öldü.
2006- Osmaniye-Gaziantep karayolunda, Afganistan ve Bangladeş uyruklu kaçakları taşıyan arkası kapalı kamyonetin tıra çarpması sonucu 44 kişi öldü.
2008- Sigara içilen yerlere ilişkin yasağın kapsamını genişleten Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun yürürlüğe girdi.
2011- IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn, görevinden istifa etti. Otel görevlisi bir kadına cinsel saldırı suçlamasıyla New York'ta mahkemeye çıkarılan Kahn, kefaletle serbest bırakıldı.
2015- 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlamaları kapsamında 17 yıl sonra ilk kez Anıtkabir'de konser verildi. TSK Armoni Mızıkası Komutanlığı Orkestrası ile opera sanatçıları Feryal Türkoğlu ve Hakan Aysev, Mustafa Kemal Atatürk'ün sevdiği türküleri söyledi. Piyanist Gülsin Onay da İzmir Marşı, Onuncu Yıl Marşı başta olmak üzere klasik eserleri seslendirdi.
2016- Paris-Kahire seferini yapan, 3'ü çocuk 56 yolcu ve 7'si uçuş görevlisi 10 kişilik mürettebatın bulunduğu Airbus A320 tipi yolcu uçağı radardan kaybolmasının ardından Yunanistan'ın Kerpe Adası açıklarında denize düştü. Kazadan kurtulan olmadı.
2016- Prof. Dr. Aziz Sancar, 2015 Nobel Kimya Ödülü'nün madalya ve sertifikasını, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katıldığı törenle Anıtkabir Komutanlığına takdim etti.
2016- UEFA Avrupa Ligi Finali'nde İngiltere'nin Liverpool takımını 3-1 yenen İspanyol temsilcisi Sevilla üst üste üçüncü kez şampiyon oldu.
2017- İran'da Cumhurbaşkanlığı seçimini, oyların yüzde 57'sini alan Hasan Ruhani kazandı.
2018- Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışının 99. yılı dolayısıyla kentte düzenlenen Gençlik ve Bayrak Yürüyüşünde 1919 metre uzunluğunda Türk bayrağı açıldı.
2018- İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth'in torunu ve tahtın 6. sıradaki varisi Prens Harry, Amerikalı oyuncu Meghan Markle ile evlendi.
2019- Siyasi parti liderleri, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı 100. Yıl Törenleri için Samsun'da bir araya geldi.
2020- 19 Mayıs Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, ülke genelinde Kovid-19 tedbirleri ve sokağa çıkma kısıtlaması altında kutlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın çağrısı üzerine saatler 19.19'u gösterdiğinde vatandaşlar, evlerinin balkon ve pencerelerinden İstiklal Marşı'nı okudu.
2022- Tarihinin en ağır ekonomik kriziyle mücadele eden Sri Lanka, ilk kez vadesi gelen borcunu ödeyemeyerek temerrüde düştü.
AA